1995 yılında televizyon ekranlarına gelen ve anime tarihinin seyrini sonsuza dek değiştiren Neon Genesis Evangelion, iki yıl sonra sinema salonlarına taşındı. Ancak bu geçiş, sıradan bir uyarlama değildi; daha çok bir yüzleşme, bir özet ve tamamlanmamış bir hesaplaşmanın ilk adımıydı. İki bölümden oluşan bu film, dizi boyunca izleyicilerin zihnine yerleşen soruların, travmaların ve anlam arayışlarının yeniden ele alınmasıyla şekilleniyor. İlk bölüm olan Ölüm, serinin temel olaylarını yeniden kurgulanmış sahneler aracılığıyla sunuyor. Evangelion pilotlarının iç dünyaları, NERV'in karanlık yapısı, insanlığın var oluş mücadelesi ve bu mücadelenin üç genç pilota yüklediği yıkıcı psikolojik yük bir kez daha gözler önüne seriliyor. Bu bölüm, yalnızca hafıza tazelemeye değil, dizi boyunca arka planda kalan duygusal katmanları yüzeye çıkarmaya yarıyor. Shinji, Rei ve Asuka'nın hikâyeleri, bu sefer daha yoğun ve kasıtlı bir ritimle işleniyor. İkinci bölüm olan Yeniden Doğuş ise çok daha sert bir kopuşu temsil ediyor. Üretim sürecinde yaşanan aksaklıklar ve zaman baskısı nedeniyle tamamlanamayan bu bölüm, sonradan The End of Evangelion'un içine dahil edilecek olan materyalin yalnızca başlangıcını sunuyor. Ama bu yarım kalmışlık, tuhaf biçimde serinin ruhuna uygun düşüyor; zira Evangelion her zaman tamamlanmamış olanın, belirsizliğin ve cevapsız soruların dünyası olmuştur. Filmi bugün izlemek, hem nostaljik hem de analitik bir deneyim sunuyor. Gainax'ın o dönemde içinde bulunduğu kaotik üretim koşulları, eserin dokusuna işlemiş durumda. Evangelion'un muazzam etkisini anlamak isteyenler için bu film, bir ara durak noktası gibi işlev görüyor; dizinin zirvesinden The End of Evangelion'un yıkıcı derinliğine uzanan yolda zorunlu bir geçiş kapısı. Hideaki Anno'nun imzasını taşıyan bu yapım, mecha türünün dışına çıkarak varoluşçuluk, benlik algısı ve insan bağlantısının imkânsızlığı üzerine sorular sormayı sürdürüyor. Cevap değil, soru üreten bir film olarak Ölüm ve Yeniden Doğuş, serinin bütününü kavramak isteyenler için atlanamayacak bir halka olmaya devam ediyor.